Criminal compliance – audyt i ochrona przed odpowiedzialnością karną

Prowadzisz firmę i zastanawiasz się, czy Ty lub Twój zarząd możecie ponieść odpowiedzialność karną za działania spółki? Criminal compliance to system procedur, który identyfikuje ryzyka karne w Twojej organizacji i chroni przed nimi – zanim dojdzie do naruszenia.

  • Audyt ryzyk karnych dopasowany do Twojej branży i struktury firmy
  • Wdrożenie procedur antykorupcyjnych, AML i whistleblowingu
  • Szkolenia dla zarządu i pracowników
  • Wsparcie w razie kontroli lub postępowania karnego
Orły Prawa Gold 2025 4,9 Google · 160+ opinii
Adwokat Oskar Skoczylas – audyt criminal compliance dla firm
Kompendium wiedzy

Audyt criminal compliance – co musisz wiedzieć

adwokat oskar skoczylas
adw. Oskar H. Skoczylas Adwokat – specjalista prawa karnego

Specjalizuję się wyłącznie w prawie karnym. Prowadzę sprawy na terenie całej Polski.

4,9 Google · 160+ opinii

Czym jest criminal compliance i dlaczego Twoja firma go potrzebuje?

Criminal compliance to system wewnętrznych procedur i zasad, którego celem jest zapobieganie naruszeniom prawa karnego w działalności firmy. Nie chodzi tu o reakcję na problem, który już powstał – chodzi o to, żebyś wiedział, gdzie w Twojej organizacji kryją się ryzyka, i żebyś miał narzędzia do ich eliminowania.

Dlaczego to ważne? Bo jako osoba zarządzająca – prezes, członek zarządu, dyrektor – odpowiadasz nie tylko za wyniki finansowe, ale też za to, jak firma działa. Jeśli w Twojej spółce dojdzie do przestępstwa, prokuratura zapyta, czy dołożyłeś należytej staranności, żeby temu zapobiec. Skuteczny system compliance to Twoja odpowiedź na to pytanie.

Kiedy warto wdrożyć criminal compliance?

Compliance nie jest zarezerwowany dla korporacji z listy WIG20. Potrzebujesz go, jeśli Twoja firma:

  • realizuje zamówienia publiczne lub współpracuje z sektorem publicznym (ryzyko korupcji),
  • prowadzi działalność międzynarodową lub dokonuje złożonych transakcji finansowych (ryzyko prania pieniędzy),
  • zatrudnia wielu pracowników lub podwykonawców z dostępem do wrażliwych danych,
  • działa w branży regulowanej – finansowej, budowlanej, farmaceutycznej, energetycznej,
  • przeszła lub przechodzi kontrole organów ścigania (CBA, ABW, prokuratura).

Co obejmuje system criminal compliance?

Kompleksowy system to nie jeden dokument, ale zestaw powiązanych elementów:

  • Analiza ryzyk karnych – identyfikacja obszarów, w których mogą wystąpić naruszenia prawa karnego
  • Procedury wewnętrzne – polityki antykorupcyjne, procedury AML, zasady obiegu dokumentów
  • Mechanizm whistleblowingu – kanał zgłaszania nieprawidłowości zgodny z ustawą o ochronie sygnalistów
  • Szkolenia – regularne szkolenia dla zarządu, kadry menedżerskiej i pracowników
  • Monitoring i aktualizacja – bieżące dostosowywanie systemu do zmian w prawie i w strukturze firmy

Co grozi, jeśli firma nie ma systemu compliance?

Brak systemu compliance oznacza, że Twoja firma i Ty osobiście jesteście narażeni na poważne konsekwencje – karne, finansowe i wizerunkowe. Prokuratura, oceniając odpowiedzialność zarządu, bada, czy firma miała wdrożone procedury zapobiegające naruszeniom. Brak takich procedur działa na niekorzyść.

Odpowiedzialność osobista zarządu

Jako prezes lub członek zarządu możesz odpowiedzieć karnie za przestępstwa popełnione w ramach działalności firmy. Dotyczy to w szczególności:

  • Niegospodarności (art. 296 KK) – wyrządzenie firmie znacznej szkody majątkowej przez nadużycie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków. Kara: od 3 miesięcy do 10 lat pozbawienia wolności.
  • Prania pieniędzy (art. 299 KK) – brak procedur AML może skutkować zarzutem. Kara: od roku do 10 lat pozbawienia wolności.
  • Korupcji (art. 228–230a KK) – brak polityki antykorupcyjnej zwiększa ryzyko zarzutów wobec pracowników i zarządu.
  • Działania na szkodę spółki – zaniechanie wdrożenia compliance samo w sobie może być ocenione jako niedopełnienie obowiązków.

Odpowiedzialność firmy jako podmiotu zbiorowego

Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary przewiduje dla firm:

  • kary pieniężne do 5 000 000 zł,
  • zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne,
  • zakaz korzystania z dotacji i subwencji,
  • przepadek mienia uzyskanego z przestępstwa.

Kluczowe jest to, że sąd ocenia, czy firma dołożyła należytej staranności w organizacji swojej działalności. Wdrożony system compliance to dowód na to, że tak właśnie było.

Konsekwencje praktyczne

Postępowanie karne oznacza nie tylko ryzyko wyroku. To również:

  • przeszukania biur i zabezpieczenie dokumentów oraz sprzętu komputerowego,
  • paraliż operacyjny firmy trwający tygodnie lub miesiące,
  • utrata kontrahentów i partnerów biznesowych,
  • negatywny rozgłos medialny, który trudno odwrócić.
Art. 296 § 1 KK

Niegospodarność – wyrządzenie znacznej szkody

od 3 miesięcy
do 5 lat pozbawienia wolności

Nadużycie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez osobę zarządzającą majątkiem firmy, jeśli wyrządziło znaczną szkodę majątkową.

Art. 296 § 3 KK

Niegospodarność – szkoda w wielkich rozmiarach

od roku
do 10 lat pozbawienia wolności

Typ kwalifikowany – gdy wyrządzona szkoda osiąga wielkie rozmiary (powyżej 1 mln zł).

Art. 299 § 1 KK

Pranie pieniędzy

od roku
do 10 lat pozbawienia wolności

Przyjmowanie, przekazywanie lub ukrywanie środków pochodzących z korzyści związanych z popełnieniem przestępstwa. Brak procedur AML zwiększa ryzyko zarzutu.

Art. 228 § 1 KK

Łapownictwo bierne (korupcja)

od 6 miesięcy
do 8 lat pozbawienia wolności

Przyjęcie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z pełnieniem funkcji publicznej. Brak polityki antykorupcyjnej naraża zarząd i pracowników.

Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych

Kara dla firmy jako podmiotu zbiorowego

kara pieniężna od 1 000 zł
do 5 000 000 zł

Firma może zostać ukarana, jeśli nie wykaże należytej staranności w organizacji działalności zapobiegającej przestępstwom.

Według ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych firma może zapłacić karę do 5 mln zł, jeśli nie wdrożyła odpowiednich procedur zapobiegających przestępstwom.

Twoja firma jest narażona na kontrolę?
Zadzwoń – ocenię ryzyka w Twojej organizacji i powiem, jak się zabezpieczyć. Audyt compliance to inwestycja, nie koszt.
570 260 279

Dlaczego warto wybrać naszą kancelarię?

Wybierając Kancelarię Adwokacką Oskar Skoczylas, stawiasz na specjalistów, którzy łączą wiedzę z zakresu prawa karnego gospodarczego z praktycznym doświadczeniem w obronie w postępowaniach karnych. To połączenie ma znaczenie – projektujemy systemy compliance z perspektywy tego, co naprawdę interesuje prokuraturę i sąd.

Nie oferujemy gotowych szablonów

Każdy audyt i każde wdrożenie przygotowujemy indywidualnie. Analizujemy specyfikę Twojej branży, strukturę organizacyjną, model biznesowy i dotychczasowe procedury. Dlatego nasze rekomendacje są konkretne i dotyczą realnych ryzyk, a nie teoretycznych scenariuszy.

Znamy perspektywę obrony

Specjalizujemy się w sprawach karnych gospodarczych – reprezentujemy klientów przed prokuraturą i sądem w sprawach o niegospodarność, pranie pieniędzy, korupcję, zmowy przetargowe czy oszustwa. Dzięki temu wiemy, jakie procedury i dowody mają realne znaczenie w postępowaniu karnym i jak powinien wyglądać system, który rzeczywiście chroni.

Kompleksowe podejście

Nie kończymy na raporcie. Pomagamy wdrożyć rekomendacje, przeszkolić zespół i utrzymać system w aktualności. Jeśli mimo wszystko pojawi się postępowanie karne – zapewniamy obronę zarządowi i pracownikom.

Współpraca z nami to pewność, że Twoja firma działa zgodnie z najwyższymi standardami, a Ty i Twoi pracownicy jesteście chronieni przed odpowiedzialnością karną.

Jak wygląda współpraca w zakresie audytu compliance?

Współpraca zaczyna się od spotkania, na którym poznajemy Twoją firmę – czym się zajmuje, jaka jest jej struktura, jakie ma obawy i jakie ryzyka dostrzega. Na tej podstawie ustalamy zakres audytu.

Krok 1: Identyfikacja ryzyka

Przeprowadzamy szczegółową analizę:

  • Dokumentacja wewnętrzna – regulaminy, umowy, procedury, polityki. Sprawdzamy, co masz, a czego brakuje.
  • Rozmowy z kluczowymi osobami – zarząd, dyrektorzy, pracownicy na stanowiskach narażonych na ryzyko. Poznajemy, jak firma faktycznie działa (nie tylko, jak powinna).
  • Mapowanie ryzyk karnych – identyfikujemy obszary, w których mogą wystąpić naruszenia: korupcja, pranie pieniędzy, niegospodarność, oszustwa, ochrona danych, przestępstwa środowiskowe.

Efektem jest raport z konkretnymi informacjami o zidentyfikowanych zagrożeniach i rekomendacjami.

Krok 2: Plan działania i rekomendacje

Na podstawie raportu tworzymy plan wdrożenia systemu criminal compliance. Każda rekomendacja jest uzasadniona – wyjaśniamy, dlaczego dana zmiana jest potrzebna i jakie korzyści przyniesie. Plan obejmuje harmonogram, priorytety i podział odpowiedzialności.

Krok 3: Wdrożenie i szkolenia

Pomagamy wprowadzić rozwiązania w życie:

  • Opracowanie procedur – polityka antykorupcyjna, procedura AML, zasady zgłaszania nieprawidłowości (whistleblowing) zgodne z ustawą o ochronie sygnalistów
  • Szkolenia – warsztaty dla zarządu, kadry menedżerskiej i pracowników. Nie suche wykłady – konkretne case studies i scenariusze z Twojej branży.
  • Mechanizmy kontroli wewnętrznej – systemy monitorowania, raportowania i reagowania na naruszenia

Krok 4: Wsparcie po wdrożeniu

Prawo się zmienia, firma się rozwija – system compliance musi za tym nadążać. Oferujemy:

  • bieżące monitorowanie skuteczności systemu,
  • aktualizację procedur w odpowiedzi na zmiany w prawie (np. nowe regulacje AML, ustawa o sygnalistach),
  • wsparcie w razie kontroli lub wszczęcia postępowania karnego – natychmiastowa reakcja i obrona.
Chcesz wiedzieć, jak wygląda współpraca?
Umów się na spotkanie – przedstawię zakres audytu i konkretne kroki dostosowane do Twojej branży.
570 260 279

Criminal compliance a obowiązki wynikające z przepisów

System criminal compliance nie jest wyłącznie dobrą praktyką – w wielu przypadkach wynika wprost z obowiązujących przepisów.

Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych

Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary uzależnia odpowiedzialność firmy od tego, czy dołożono należytej staranności w organizacji działalności. Wdrożony system compliance stanowi dowód na zachowanie tej staranności.

Ustawa o ochronie sygnalistów

Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów nakłada na podmioty zatrudniające co najmniej 50 osób obowiązek wdrożenia wewnętrznej procedury zgłaszania naruszeń prawa. System compliance powinien uwzględniać ten kanał.

Przepisy AML

Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu nakłada na instytucje obowiązane (m.in. firmy finansowe, biura rachunkowe, pośredników nieruchomości) obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, raportowania podejrzanych transakcji i szkolenia pracowników. Criminal compliance integruje te obowiązki w spójny system.

Prawo zamówień publicznych

Firmy ubiegające się o zamówienia publiczne są weryfikowane pod kątem karalności osób zarządzających. System compliance pomaga utrzymać czystą historię karną i zapobiega wykluczeniu z postępowań przetargowych.

Compliance to nie jednorazowe działanie – to ciągły proces, który wymaga aktualizacji w odpowiedzi na zmiany w prawie i w działalności firmy. Dlatego warto mieć partnera, który te zmiany śledzi i reaguje.

Chcesz zabezpieczyć firmę przed odpowiedzialnością karną?

Zadzwoń – ocenię ryzyka w Twojej firmie i powiem, jakie kroki podjąć.

Dane chronione tajemnicą adwokacką

Przykład sprawy

Każda sprawa to historia, oto jedna z nich

Criminal compliance
Wynik
Wdrożenie systemu compliance – brak zarzutów po kontroli

Audyt compliance dla spółki z branży budowlanej po kontroli CBA

Wdrożenie systemu compliance – brak zarzutów po kontroli

Klient – prezes spółki realizującej zamówienia publiczne – zgłosił się po wizycie funkcjonariuszy CBA u jednego z kontrahentów. Przeprowadziliśmy pełny audyt procedur wewnętrznych, zidentyfikowaliśmy obszary ryzyka korupcyjnego i wdrożyliśmy system criminal compliance z polityką antykorupcyjną i procedurą whistleblowingu. Gdy kilka miesięcy później prokuratura zainteresowała się branżą klienta, firma dysponowała kompletną dokumentacją potwierdzającą należytą staranność.

Przyszliśmy z chaosem w dokumentach i strachem przed tym, co może się wydarzyć. Wyszliśmy z uporządkowanymi procedurami i spokojem, że jesteśmy przygotowani. Klient kancelarii – prezes zarządu spółki budowlanej

Opinie klientów
Zobacz wszystkie opinie na Google
  • Mój syn został zatrzymany w środku nocy. Byłam w totalnym szoku, nie wiedziałam co robić. Mecenas Skoczylas odebrał telefon o 2 w nocy i był na komisariacie zanim zdążyłam tam dojechać. Dzięki jego interwencji syn nie trafił do aresztu. Do dziś jestem wdzięczna za to, jak spokojnie i profesjonalnie poprowadził całą sprawę.
    Marta Zatrzymanie
  • Prowadziłem firmę budowlaną, kiedy postawiono mi zarzuty w sprawie karnej gospodarczej. Mecenas Skoczylas od początku wyjaśnił mi strategię, terminy i koszty. Żadnych niespodzianek. Sprawa zakończyła się umorzeniem. Polecam każdemu przedsiębiorcy, który potrzebuje konkretnego adwokata od spraw karnych.
    Krzysztof Sprawa karna gospodarcza
  • Miałam sprawę o jazdę pod wpływem. Bałam się, że stracę prawo jazdy na długo i że to skomplikowany proces. Mecenas wszystko wytłumaczył prostym językiem, powiedział czego się spodziewać i dotrzymał słowa. Kara okazała się łagodniejsza niż się obawiałam. Bardzo dziękuję.
    Anna Jazda pod wpływem
  • Zostałem oskarżony o przestępstwo, którego nie popełniłem. To był koszmar. Mecenas Skoczylas przeanalizował akta, znalazł luki w materiale dowodowym i doprowadził do uniewinnienia. Na każdym etapie wiedziałem, co się dzieje, dzięki Panelowi Klienta. Profesjonalizm na najwyższym poziomie.
    Tomasz Niesłuszne oskarżenie
  • Mąż trafił do aresztu z dnia na dzień. Nie wiedziałam od czego zacząć. Mecenas natychmiast zajął się sprawą, złożył zażalenie na areszt i po tygodniu mąż był w domu. Cierpliwie odpowiadał na moje pytania, nawet te powtarzające się. Widać, że rozumie jak stresujące to jest dla rodziny.
    Ewa Tymczasowy areszt
  • Sprawa skarbowa związana z moją działalnością. Mecenas Skoczylas podszedł do tego bardzo metodycznie, przygotował dokumentację i strategię obrony. Wszystko trwało krócej niż się spodziewałem. Rozliczenie godzinowe i pełna transparentność kosztów to duży plus. Konkretny adwokat bez zbędnego lania wody.
    Paweł Sprawa karna skarbowa

Adwokat 24 – Pilna pomoc

Twój bliski zatrzymany? Działam natychmiast.

Jeden telefon wystarczy, żeby uruchomić obronę. Reaguję niezależnie od pory dnia i nocy.

Dostępny teraz
570 260 279
4,9 Google · 160+ opinii · 1000+ spraw
Odbieram 24/7 Nie możesz rozmawiać?

WhatsApp i Signal zapewniają szyfrowanie end-to-end – Twoja wiadomość jest w pełni poufna i bezpieczna.

Najczęstsze pytania

Najczęstsze pytania o criminal compliance

Baza wiedzy

Artykuły o compliance i odpowiedzialności karnej firm

Prawo skarbowe

Odpowiedzialność posiłkowa w Kodeksie karnym skarbowym

Twoja firma skorzystała na działaniach księgowego, który „zoptymalizował" podatki? Nawet jeśli nic o tym nie wiedziałeś – możesz zapłacić za cudze przestępstwo skarbowe. Sprawdź, czym jest odpowiedzialność posiłkowa i jak się przed nią chronić.

4 min czytania
Czytaj dalej
Prawo gospodarcze

Krajowy System e-Faktur (KSeF) a prawo karne

KSeF zmienia zasady fakturowania w Polsce – ale rodzi też poważne pytania o odpowiedzialność karną i karnoskarbową. Dowiedz się, jakie kary grożą za błędy, czym ryzykujesz przy „pustych fakturach" i jak chronić firmę przed konsekwencjami prawnymi.

5 min czytania
Czytaj dalej
Wstępna ocena sprawy

Zapytaj o swoją sprawę

Opisz krótko sytuację – odpowiem w ciągu 24h i powiem, czy mogę pomóc.

Poufność gwarantowana Odpowiedź w 24h Bez zobowiązań
Sprawy karne gospodarcze

Wysyłając formularz, wyrażasz zgodę na kontakt w sprawie Twojego zapytania. Polityka prywatności

Kontakt

Potrzebujesz pomocy w sprawie karnej?

Zadzwoń, ocenię Twoją sytuację i powiem, jakie masz opcje.

Odbieram 24/7 Tajemnica adwokacka 4,9 Google