Kradzieże i rozboje · Wrocław

W sprawach o kradzież i rozbój nagranie bywa jedynym dowodem, który pokazuje przebieg zdarzenia bez pośrednictwa czyjejś pamięci. Jest też dowodem najbardziej nietrwałym. Systemy monitoringu w sklepach, na parkingach i w budynkach mieszkalnych nadpisują zapis po czasie ustalonym przez właściciela systemu, a nie przez organ prowadzący sprawę.

Co zwykle trafia do akt

Do akt trafia najczęściej notatka funkcjonariusza opisująca, co widać na nagraniu, albo krótki fragment wybrany przez osobę, która zgłosiła zdarzenie. Opis obrazu i wybrany fragment to nie jest to samo co całe nagranie. Minuty przed zaborem i po nim rozstrzygają o tym, czy przemoc w ogóle wystąpiła i w którym momencie, a właśnie te minuty najczęściej wypadają z materiału.

Decyzja, którą podejmuje się na początku

Wniosek o zabezpieczenie całego zapisu ma sens dopóty, dopóki zapis istnieje. Składam go razem z pytaniem o to, kto jest właścicielem systemu, ile kamer obejmowało miejsce zdarzenia i po jakim czasie zapis jest nadpisywany. Kiedy nagranie przepadnie, zostaje cudzy opis obrazu, a spór o przebieg zdarzenia przenosi się w całości na zeznania.

To samo dotyczy zapisów z telefonów świadków i z kamer w pojazdach: nikt nie ma obowiązku ich przechowywać. Osobno wygląda sprawa rzeczy i nośników zabezpieczonych u ciebie, o czym piszę na stronie Co wolno organom przy przeszukaniu.

Wartość rzeczy rozstrzyga w tych sprawach o dwóch rzeczach naraz: o tym, po której stronie granicy między wykroczeniem a przestępstwem stoi czyn, i o rozmiarze obowiązku naprawienia szkody. Bierze się ją ze stanu z chwili czynu, a nie z ceny, którą pokrzywdzony zapłacił przy zakupie.

Skąd biorą się rozbieżności

Zawiadomienie podaje zwykle kwotę z paragonu albo kwotę z pamięci pokrzywdzonego. Rzecz używana ma w chwili zaboru wartość niższą, czasem znacznie niższą. Przy sprzęcie elektronicznym, rowerach i biżuterii różnica bywa większa niż odległość dzieląca zarzut od progu wykroczenia.

Jak się to podważa

Wnoszę o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego albo o dokumenty pokazujące stan rzeczy: datę zakupu, przebieg, ślady zużycia, ceny rzeczy porównywalnych. Spór o wartość nie jest przyznaniem się do zaboru. To spór o jeden element opisu czynu i prowadzi się go niezależnie od tego, czy kwestionuję samo zdarzenie.

Wartość ustala się osobno dla każdego zdarzenia, chyba że zarzut łączy je w jedną całość.

Przy kradzieżach zarzut rzadko dotyczy jednego dnia. Prokurator może opisać kilka zdarzeń jako odrębne czyny albo połączyć je w jeden czyn ciągły, jeżeli zostały popełnione w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.

Co się zmienia przy połączeniu

Przy czynie ciągłym wartości z poszczególnych zdarzeń sumują się, więc kilka drobnych zaborów może przekroczyć próg, którego żaden z nich nie przekraczał osobno. Sprawa jest wtedy jedna, a rozstrzygnięcie obejmuje cały opisany okres.

Co czytam w takim zarzucie

Sprawdzam, czy z akt wynika ten sam zamiar obejmujący wszystkie zdarzenia, czy tylko podobieństwo sposobu działania. To dwie różne rzeczy, a rozstrzyga o nich materiał z każdego zdarzenia osobno, nie sam schemat. Sprawdzam też daty, bo odstępy między zdarzeniami są tu elementem opisu czynu, nie tłem.

Zwrot rzeczy albo zapłata przed wyrokiem to jedna z pierwszych rzeczy, o które pytają klienci i ich rodziny. Odpowiedź nie mieści się w jednym zdaniu, bo naprawienie szkody działa na kilku poziomach naraz i żaden z nich nie kończy sprawy.

Czego nie robi

Nie powoduje umorzenia postępowania i nie usuwa zarzutu. Sąd orzeka obowiązek naprawienia szkody na wniosek pokrzywdzonego niezależnie od tego, co wydarzyło się wcześniej. Zapłata przed wyrokiem zmienia więc nie to, czy obowiązek istnieje, ale to, w jakim stanie sprawa dochodzi do rozstrzygnięcia.

Do czego zmierza

Naprawienie szkody i pojednanie z pokrzywdzonym należą do okoliczności, które ustawa każe sądowi ważyć przy wymiarze kary, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach otwierają wniosek o nadzwyczajne złagodzenie. Ustawa mówi w tym miejscu „może”, więc rozstrzyga sąd, nie sam dokument wpłaty.

Na co uważać

Zapłata bez pokwitowania nie istnieje w aktach. Ustalam formę przelewu i opis tytułu tak, żeby dokument dało się złożyć do sprawy. Rozmawiam też wcześniej o tym, czy w danym układzie dowodowym gest ten nie zostanie odczytany jako przyznanie się do czynu. To decyzja, którą warto podjąć świadomie, a nie odruchowo.

W sprawach o kradzież i rozbój propozycja zakończenia sprawy bez rozprawy pojawia się często i zwykle wcześnie, jeszcze u prokuratora. Brzmi jak wyjście z kłopotu i bywa nim. Warto jednak wiedzieć, na co się wtedy zgadzasz.

Co zostaje po takim zakończeniu

To jest wyrok skazujący. Wchodzi do Krajowego Rejestru Karnego tak samo jak wyrok wydany po rozprawie i tak samo liczy się później przy ocenie uprzedniej karalności. Zgoda obejmuje przy tym całość: opisany czyn, jego kwalifikację oraz uzgodnioną karę razem ze środkami karnymi.

Kolejność, która ma znaczenie

Kwalifikacja czynu jest częścią uzgodnienia, nie jego tłem. Jeżeli spór dotyczy tego, czy zdarzenie było rozbojem, czy kradzieżą, rozmawiam o tym przed przyjęciem jakiejkolwiek propozycji, bo po zgodzie ten spór jest zamknięty. Odwrotna kolejność zdarza się często i kosztuje najwięcej.

Wniosek o dobrowolne poddanie się karze można też złożyć samodzielnie, z własną propozycją. Sprawdzam wtedy również, w jakim systemie kara byłaby wykonywana, bo to, kiedy karę wykonuje się w systemie dozoru elektronicznego, waży już na etapie propozycji, a nie dopiero po wyroku.

Jeżeli propozycja już padła, rozmowa przed jej przyjęciem zmienia więcej niż rozmowa po nim. Po zgodzie większość dróg opisanych wyżej jest zamknięta.