Jazda po alkoholu · adwokat Wrocław

Cała sprawa o jazdę po alkoholu opiera się na jednej liczbie: zawartości alkoholu w organizmie w chwili prowadzenia pojazdu. Od tego, po której stronie progu ta liczba stoi, zależy tryb postępowania i to, czy w rejestrze zostaje wpis o skazaniu za przestępstwo. Próg biegnie przy 0,5 promila we krwi, czyli 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza.

Liczba z protokołu nie jest jednak tą liczbą. Urządzenie mierzy stężenie w chwili badania, a badanie następuje po zatrzymaniu, czasem kilkadziesiąt minut później. W fazie wchłaniania stężenie jeszcze rośnie, w fazie eliminacji spada. Przeliczenie wartości na moment prowadzenia pojazdu należy do biegłego i bywa jedynym sposobem ustalenia, ile wynosiła wtedy, gdy to miało znaczenie.

Co musi wynikać z dokumentacji urządzenia

Analizator wydechu jest przyrządem pomiarowym i podlega kontroli metrologicznej. Świadectwo wzorcowania ma być ważne w dniu badania, a nie w dniu, w którym ktoś do niego zagląda. Instrukcja producenta wyznacza wymagany odstęp między pomiarami i warunki, w jakich badanie wolno przeprowadzić. Sama różnica między dwoma wynikami też jest informacją: rozbieżność większa niż dopuszczalna podważa oba.

Gdy zamiast wydechu bada się krew

Krew pobiera się między innymi wtedy, gdy badanie urządzeniem nie doszło do skutku. Materiał tego rodzaju ocenia się inaczej: znaczenie ma nie tylko sam wynik, ale też sposób pobrania próbki, jej oznaczenie, warunki przechowania i ciągłość opisu w dokumentacji. Każde z tych ogniw daje się sprawdzić i każde bywa miejscem, w którym dokumentacja się urywa.

Warunkowe umorzenie jest rozstrzygnięciem sądu, nie porozumieniem stron. Wniosek go nie przesądza: otwiera badanie przesłanek, które muszą wystąpić łącznie. Dlatego pracę zaczyna się od ustalenia, czy jest o czym rozmawiać, a nie od pisania pisma.

Przesłanki badane łącznie

• zagrożenie karą za zarzucany czyn nie przekracza 5 lat pozbawienia wolności,
• wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne,
• okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości,
• sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne,
• właściwości i warunki osobiste sprawcy, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie po czynie uzasadniają przypuszczenie, że będzie przestrzegał porządku prawnego.

Trzy z nich sprawdza się w dokumentach i albo są, albo ich nie ma. Dwie pozostałe, ocena winy i społecznej szkodliwości oraz prognoza, wypełniają się materiałem: wysokością stężenia, porą i miejscem jazdy, natężeniem ruchu, przejechanym odcinkiem, sytuacją zawodową i rodzinną, zachowaniem po zdarzeniu. To jest ta część, na którą obrona ma realny wpływ, i to ona zajmuje najwięcej czasu.

Okres próby nie jest końcem sprawy

Sąd wyznacza okres próby od roku do 3 lat i może w tym czasie orzec zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne. Warunkowo umorzone postępowanie sąd może podjąć na nowo, jeżeli w okresie próby sprawca rażąco narusza porządek prawny. Warunkowe umorzenie jest więc rozstrzygnięciem odroczonym, a nie zamknięciem akt z dniem ogłoszenia.

Od 14 marca 2024 roku wobec nietrzeźwego kierowcy orzeka się przepadek pojazdu mechanicznego albo jego równowartości. W części spraw jest to obowiązek sądu, w części jego decyzja, i ta różnica waży w tej sprawie więcej niż sam katalog sankcji.

Kiedy orzeczenie jest obowiązkowe

Obowiązek powstaje przy najwyższych stężeniach, powyżej 1,5 promila we krwi, oraz wtedy, gdy czyn wypełnia znamiona typu kwalifikowanego: przy wcześniejszym skazaniu za ten sam czyn albo przy prowadzeniu w okresie obowiązywania zakazu. W pozostałych wypadkach prowadzenia w stanie nietrzeźwości orzeczenie zależy od sądu. Granica biegnie po tej samej liczbie z protokołu, o którą toczy się cała sprawa, więc oba wątki obrony schodzą się w jednym miejscu.

Gdy pojazd nie jest wyłączną własnością sprawcy

W miejsce przepadku orzeka się wtedy nawiązkę odpowiadającą wartości pojazdu. Wartość ustala się według cen rynkowych, a nie według kwoty z umowy sprzedaży czy z polisy. Dokumenty o tytule prawnym, współwłasności, leasingu albo kredycie mają wejść do akt w toku postępowania, bo w braku takiego materiału okoliczności te ustala się wyłącznie z tego, co w aktach już jest.

W sprawach o jazdę po alkoholu rozstrzygnięcie zapada często bez przeprowadzania dowodów. Prokurator może wystąpić o skazanie bez rozprawy, oskarżony może złożyć wniosek o dobrowolne poddanie się karze. Oba tryby skracają sprawę i oba zamykają drogę do kwestionowania dowodu, na którym opiera się zarzut.

Decyzja o trybie jest w tej sprawie decyzją o tym, czy pomiar w ogóle zostanie sprawdzony. Uzgodniona kara oznacza przyjęcie kwalifikacji z zarzutu razem z zakazem i świadczeniem, które się z nią wiążą. Rachunek robi się więc dwustronnie: co daje uzgodnienie przy tym materiale dowodowym, a co daje jego zbadanie, i przy jakiej dokumentacji jedno przestaje mieć sens.

Kiedy ta decyzja przestaje być dostępna

Wniosek prokuratora powstaje jeszcze w postępowaniu przygotowawczym, więc rozmowa o nim toczy się przed skierowaniem sprawy do sądu. Wniosek oskarżonego ma własny, wcześnie zamykający się moment na rozprawie. Po nim zostaje postępowanie dowodowe w pełnym zakresie, z całą jego długością i z całą jego niepewnością.