Wypadki drogowe · adwokat Wrocław

Wypadek drogowy w rozumieniu prawa karnego to zdarzenie w ruchu lądowym, do którego dochodzi w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa i w którym ktoś doznał obrażeń ciała albo poniósł śmierć. Nie każda kolizja na drodze jest przestępstwem.

Zdarzenie, w którym nikt nie odniósł obrażeń albo w którym rozstrój zdrowia trwał nie dłużej niż 7 dni, zostaje wykroczeniem i sąd rozpoznaje je w trybie wykroczeniowym. Gdy naruszenie czynności narządu ciała albo rozstrój zdrowia trwa dłużej niż 7 dni, akta idą do prokuratury, a sprawa staje się karna.

Ten próg rozstrzyga o wszystkim, co dzieje się potem: czy w ogóle jesteś podejrzanym, czy w sprawie powstaje opinia biegłego do spraw rekonstrukcji, czy w grę wchodzi zakaz prowadzenia pojazdów i czy w rejestrze karnym pojawi się wpis. Dlatego dokumentacja medyczna pokrzywdzonego jest w tej sprawie dowodem równie ważnym co rekonstrukcja przebiegu zdarzenia.

Co przesądza o kwalifikacji

• jak długo trwa naruszenie czynności narządu ciała albo rozstrój zdrowia pokrzywdzonego,
• czy skutkiem jest ciężki uszczerbek na zdrowiu albo śmierć,
• czy w chwili zdarzenia występowały okoliczności kwalifikowane: stan nietrzeźwości, wpływ środka odurzającego albo ucieczka z miejsca zdarzenia.

Z jednego zdarzenia w ruchu może wyjść więcej niż jeden zarzut, a każdy z nich sąd ocenia osobno. Obok samego spowodowania wypadku w tej samej sprawie pojawia się nieudzielenie pomocy rannemu, prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego, a u osoby, wobec której orzeczono już zakaz, także złamanie tego zakazu.

To ważne przy czytaniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów: jedno zdarzenie i jedna data nie znaczą, że zarzut jest jeden. Każda kwalifikacja ma własne przesłanki i własne dowody, więc obrona wobec jednej z nich nie przenosi się sama na pozostałe.

Nieumyślność nie zdejmuje odpowiedzialności

Wypadek drogowy jest przestępstwem nieumyślnym: nikt nie zarzuca ci, że chciałeś kogoś potrącić. Zarzut opiera się na naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu i na związku między tym naruszeniem a skutkiem. Dlatego spór w takiej sprawie rzadko dotyczy tego, co czułeś, a niemal zawsze tego, jaka była prędkość, widoczność, tor jazdy i czas reakcji, i czy skutku dało się uniknąć.

Dlatego pierwsza rzecz, którą sprawdzam w aktach, to nie opis zdarzenia, tylko lista kwalifikacji: od niej zależy, które kierunki obrony są w tej sprawie w ogóle otwarte.

Wyrok w sprawie o wypadek to zwykle nie jedna dolegliwość, tylko kilka nałożonych na siebie. Kara jest tą, o której czyta się najpierw, a codzienne skutki niosą pozostałe.

Kara ograniczenia wolności

Polega na obowiązku wykonywania nieodpłatnej pracy na cele społeczne albo na potrąceniach z wynagrodzenia. Nie oznacza zakładu karnego, ale wchodzi w kalendarz na miesiące i trzeba ją pogodzić z pracą zawodową.

Grzywna

Sąd ustala ją, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i dochody, więc ta sama liczba stawek waży inaczej u dwóch różnych osób.

Zakaz prowadzenia pojazdów

To najczęstszy środek karny w tych sprawach i zwykle najbardziej dotkliwy: uprawnienia tracisz na lata, a przy okolicznościach kwalifikowanych zakaz jest obowiązkowy. Dla kogoś, kto jeździ zawodowo, ten środek waży w życiu więcej niż sama kara.

Naprawienie szkody i zadośćuczynienie

Sąd karny orzeka o nich w tym samym wyroku: pierwsze pokrywa straty materialne, drugie krzywdę i cierpienie pokrzywdzonego. To odpowiedzialność cywilna rozstrzygana w postępowaniu karnym, a jej rozmiar zależy od skutków wypadku.

Nawiązka

Świadczenie na rzecz pokrzywdzonego albo na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Przy wypadku popełnionym w stanie nietrzeźwości ustawa czyni ją obowiązkową i sama wyznacza jej dolną granicę.

Wpis w Krajowym Rejestrze Karnym

Skazanie zostaje w rejestrze i widać je w zaświadczeniu o niekaralności. Utrudnia to zatrudnienie tam, gdzie pracodawca ma prawo o nie zapytać, uzyskanie części uprawnień i wjazd do niektórych państw. Wpis znika dopiero z zatarciem skazania.

W sprawie o wypadek opinia biegłego do spraw rekonstrukcji często przesądza o wyniku, bo to ona odpowiada na pytanie, czy skutku dało się uniknąć. Opinia nie jest jednak dowodem nietykalnym: podlega ocenie tak samo jak każdy inny, a podważa się ją na trzech poziomach.

Dane wejściowe

Rekonstrukcja liczy się z tego, co dostał biegły: śladów hamowania, położenia powypadkowego, uszkodzeń pojazdów, zapisu wideo i protokołu oględzin. Niepełny albo błędnie zmierzony materiał wejściowy daje wynik, który wygląda na precyzyjny, a taki nie jest.

Metoda

Sprawdzam, jaki model przyjął biegły, co założył tam, gdzie danych brakowało, i czy rozważył alternatywne warianty przebiegu zdarzenia. Wariant pominięty bez uzasadnienia jest najczęstszym punktem zaczepienia.

Wnioski

Wniosek opinii ma wynikać z jej własnych ustaleń. Gdy się z nich nie da wyprowadzić albo gdy opinia odpowiada na pytanie, którego nikt nie zadał, wnioskuję o jej uzupełnienie albo o powołanie innego biegłego.

Obok opinii: przebieg czynności

Osobno sprawdzam, jak organy prowadziły sprawę: czy miejsce zdarzenia zostało prawidłowo zabezpieczone, jak przebiegło badanie trzeźwości i czy miałeś realną możliwość skorzystania z pomocy obrońcy przy pierwszej czynności. Zeznania składane na miejscu wypadku, w hałasie i pod wpływem stresu, bywają wewnętrznie sprzeczne, a sprzeczność zestawiona z zapisem wideo waży w sprawie więcej niż samo zaprzeczenie.