Przestępstwa urzędnicze: obrona funkcjonariusza publicznego

Za nadużycie uprawnień albo niedopełnienie obowiązków z art. 231 § 1 k.k. grozi pozbawienie wolności do 3 lat. Jeżeli funkcjonariusz działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, przepis § 2 podnosi zagrożenie do przedziału od roku do 10 lat. Obok kary sąd może orzec zakaz zajmowania określonych stanowisk, grzywnę i obowiązek naprawienia szkody. Równolegle toczy się zwykle postępowanie dyscyplinarne, które może skończyć się wydaleniem ze służby. Znamiona samego przepisu omawiam osobno w artykule o art. 231 k.k.

Obie formy mieszczą się w tym samym przepisie, art. 231 § 1 k.k., ale opisują inne zachowanie. Nadużycie uprawnień to działanie: funkcjonariusz robi coś, do czego nie jest uprawniony, albo wykracza poza swoje kompetencje. Niedopełnienie obowiązków to zaniechanie: nie robi tego, do czego był zobowiązany z mocy prawa, regulaminu albo polecenia służbowego. W obu wypadkach prokuratura musi wykazać, że działanie lub zaniechanie było na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, i to zwykle najsłabsze ogniwo aktu oskarżenia.

Tak, ale w węższym zakresie. Art. 231 § 3 k.k. przewiduje odpowiedzialność za nieumyślne niedopełnienie obowiązków lub przekroczenie uprawnień tylko wtedy, gdy wyrządzono istotną szkodę. Kara jest wtedy łagodniejsza: grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat. To rozróżnienie bywa osią obrony, bo przy działaniu nieumyślnym i szkodzie, która nie jest istotna, brakuje podstaw do skazania z tego przepisu.

Tak, i to jedno z największych ryzyk w sprawach funkcjonariuszy publicznych. Samo wszczęcie postępowania karnego bywa podstawą do zawieszenia w obowiązkach służbowych. Równolegle do sprawy karnej toczy się zwykle postępowanie dyscyplinarne, które rządzi się własnymi regułami i może zakończyć się wydaleniem ze służby jeszcze przed wyrokiem sądu karnego. Skazanie zostaje poza tym w Krajowym Rejestrze Karnym aż do zatarcia skazania, co utrudnia powrót na stanowisko wymagające niekaralności.

Jak najwcześniej, najlepiej w dniu, w którym dostajesz wezwanie i zarzuty. Im wcześniej obrońca wchodzi do sprawy, tym więcej dróg pozostaje otwartych: zabezpieczenie dowodów, kontrola prawidłowości czynności procesowych, przygotowanie wyjaśnień. W sprawach urzędniczych wczesne wejście jest szczególnie ważne, bo każde słowo wypowiedziane bez wsparcia prawnego może zostać wykorzystane także w postępowaniu dyscyplinarnym.

Możesz złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do prokuratury. Dalej, z pomocą pełnomocnika, uczestniczysz w postępowaniu przygotowawczym jako pokrzywdzony, a na etapie sądowym możesz wystąpić jako oskarżyciel posiłkowy, co daje ci realny wpływ na przebieg procesu. Możesz też dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę wynikającą z przestępstwa. Jeżeli podejrzewasz, że za decyzją stała korupcja, sprawa idzie dodatkowo w stronę art. 228 k.k.

Wynagrodzenie ustalam indywidualnie. Na konsultacji oceniam sytuację i przedstawiam możliwe drogi działania, a koszt prowadzenia sprawy zależy od stopnia jej skomplikowania, liczby zarzutów i etapu postępowania. Zakres pracy i zasady rozliczeń omawiamy, zanim zaczniemy, więc wiesz z góry, za co płacisz. O tym, co w praktyce robi obrońca w postępowaniu karnym, piszę osobno.

Tak. Kancelaria ma siedzibę we Wrocławiu, ale sprawy karne prowadzę w całej Polsce. Postępowania o przestępstwa urzędnicze toczą się przed sądami i prokuraturami w różnych miastach, a ja przyjeżdżam tam, gdzie jest to potrzebne: na przesłuchanie, do aresztu, na rozprawę. Gdy sprawa jest pilna, reaguję niezwłocznie, szczegóły znajdziesz na stronie Adwokat 24.